Ποια είναι τα τρία βασικά ζητήματα που έχει γίνει πρόοδος
Σε δηλώσεις του μετά την ανάρτηση για τη συμφωνία με το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι η οριστικοποίηση της συμφωνίας θα γίνει τις αμέσως επόμενες ημέρες και ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξει αμέσως μόλις πέσουν οι υπογραφές.
Είπε μάλιστα ότι μίλησε με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και ότι θα μιλήσει και με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Οι υπογραφές της συμφωνίας αναμένεται να πέσουν το Σαββατοκύριακο και πιθανότατα θα γίνουν στην Ευρώπη. Στη διαδικασία, όπως είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, θα είναι παρών ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Επιφυλάξεις για την ανακοίνωση Τραμπ
Ωστόσο, οι αντιδράσεις από Ιράν και Ισραήλ εγείρουν επιφυλάξεις για την επικείμενη συμφωνία που ανακοίνωσε ο Τραμπ.
Το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, επικαλούμενο καλά πληροφορημένη πηγή που βρίσκεται κοντά στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα μετέδωσε ότι το Ιράν δεν έχει εγκρίνει κανένα κείμενο για ένα αρχικό μνημόνιο κατανόησης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, το Fars εκτίμησε ότι οι πιθανότητες έγκρισης του προτεινόμενου κειμένου είναι υψηλές, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να έχουν αποδεχθεί το σχέδιο που κατέθεσε η ιρανική πλευρά.
Παράλληλα, σύμφωνα με το ισραηλινό Channel 12, στην Τεχεράνη αντιμετωπίζουν με χλευασμό τις νέες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου περί επικείμενης συμφωνίας. Το πρακτορείο Tasnim σχολίασε σκωπτικά ότι «ο Τραμπ έχει ανακοινώσει 38 φορές πως η συμφωνία είναι κοντά», προσθέτοντας ότι «μέσα σε μόλις τρεις ημέρες έστειλε στη φαντασία του τον αντιπρόεδρό του στο Πακιστάν τέσσερις φορές».
«Μέχρι το Ιράν να ανακοινώσει επισήμως οποιαδήποτε πιθανή συνεννόηση ή συμφωνία, κάθε δήλωση του Τραμπ για το θέμα θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίστηκαν και οι προηγούμενοι ισχυρισμοί και ανακοινώσεις του», ανέφερε χαρακτηριστικά το Tasnim.
Την ίδια ώρα, ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο Channel 12 ότι η Ιερουσαλήμ δεν έχει ενημερωθεί για κάποια οριστικοποιημένη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, μία δήλωση που έρχεται σε αντίθεση με την εικόνα που παρουσίασε λίγο νωρίτερα ο Τραμπ, μετέδωσε ο ΣΚΑΪ.
Τα σημεία που έγινε πρόοδος
Την ίδια ώρα, πάντως, το Axios μετέδωσε, επικαλούμενο Ιρανούς αξιωματούχους, ότι οι διαπραγματευτές της Τεχεράνης ενημέρωσαν αρκετές χώρες πως οι πρόσφατες συνομιλίες οδήγησαν σε συμφωνία επί της αρχής. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, απομένει η τελική έγκριση από τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα στο παρελθόν υποστηρίξει ότι μια συμφωνία με το Ιράν βρίσκεται προ των πυλών, χωρίς τελικά να υπάρξει αποτέλεσμα, τρεις πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων δήλωσαν στο Axios ότι κατά τις συνομιλίες της Τετάρτης μεταξύ Ιρανών αξιωματούχων και Καταριανών διαμεσολαβητών γεφυρώθηκαν οι σημαντικότερες εκκρεμότητες.
Σύμφωνα με το Axios, οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν μέχρι αργά το βράδυ της Τετάρτης στην Τεχεράνη, με τον απεσταλμένο του Κατάρ Άλι αλ-Θαουάντι και τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί να επιχειρούν να γεφυρώσουν τις τελευταίες διαφορές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι τόσο η καταριανή όσο και η ιρανική πλευρά εκτιμούσαν ήδη από την Τετάρτη πως είχε διαμορφωθεί ένα κοινά αποδεκτό κείμενο, το οποίο θεωρούσαν ότι θα μπορούσαν να αποδεχθούν και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι πηγές ανέφεραν ότι οι διαφορές μειώθηκαν στα τρία βασικά ζητήματα:
- Τον μηχανισμό αποδέσμευσης των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, που αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα της Τεχεράνης.
- Τις ρυθμίσεις για το εκ νέου άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της 60ήμερης εκεχειρίας.
- Τον τρόπο διεξαγωγής των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου.
Παράλληλα, υπογράμμισαν ότι τόσο η ιρανική όσο και η καταριανή πλευρά θεωρούν πως τα αμερικανικά πλήγματα που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας ενίσχυσαν σημαντικά τις υποψίες της Τεχεράνης σχετικά με τις πραγματικές προθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ.
Το παρασκήνιο της συμφωνίας
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι συνομιλίες μεταξύ Ιρανών και Καταριανών αξιωματούχων στην Τεχεράνη αυτή την εβδομάδα συνέβαλαν στην επίλυση ορισμένων από τα βασικά σημεία τριβής που εξακολουθούσαν να εμποδίζουν μια συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σύμφωνα με το CNN.
Τα ζητήματα που παρέμεναν ανοιχτά αφορούσαν κυρίως τις λεπτομέρειες για τον τρόπο διεξαγωγής των μελλοντικών διαπραγματεύσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, καθώς και τη σειρά και τον μηχανισμό παροχής οικονομικών ελαφρύνσεων προς την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Ιράν διαβίβασε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, μέσω των Καταριανών διαμεσολαβητών, την τελευταία εκδοχή του σχεδίου συμφωνίας προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επιστρέψει πριν από σχεδόν δύο εβδομάδες το προτεινόμενο κείμενο με τροποποιήσεις, επιδιώκοντας αυστηρότερη διατύπωση στα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα. Παράλληλα, εμφανιζόταν ολοένα και πιο ενοχλημένος από την καθυστέρηση της ιρανικής απάντησης.
Ωστόσο, οι επαφές που πραγματοποιήθηκαν μέσω του Κατάρ αυτή την εβδομάδα συνέβαλαν στη μείωση των διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών. Αμερικανοί αξιωματούχοι διατηρούσαν συνεχή επικοινωνία με τους διαμεσολαβητές, ακόμη και τις ημέρες που ΗΠΑ και Ιράν αντάλλασσαν στρατιωτικά πλήγματα.
Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα αισιοδοξία για επικείμενη συμφωνία τον τελευταίο μήνα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει κάποιο απτό αποτέλεσμα.
Πηγή: www.news.gr