Υπέρ της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας τάχθηκε η πλειοψηφία των μελών της διακομματικής επιτροπής για «τη Μελέτη των Προβλημάτων και την Επεξεργασία Προτάσεων για την Ενίσχυση του Πρωτογενούς Τομέα, στη Βάση των Συγχρόνων Προσκλήσεων και των Διεθνών Εξελίξεων».
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης επεφύλασσαν διαφορετικές πορισματικές θέσεις, οι οποίες αν και δεν εξασφάλισαν την απαιτούμενη πλειοψηφία, στην ψηφοφορία που έγινε νωρίτερα σήμερα, θα καταγράφονται στην έκθεση της διακομματικής επιτροπής, η οποία και θα συζητηθεί στην ολομέλεια. Σε πολλά σημεία ωστόσο πολλές προτάσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης, όχι όλων, συγκλίνουν με το πόρισμα της Νέας Δημοκρατίας, όπως ανέφερε ο πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής. Στην επτάμηνη λειτουργία της διακομματικής επιτροπής και τις 25 συνεδριάσεις της, έγιναν 87 ακροάσεις, με προσκλήσεις φορέων, πανεπιστημιακών, ειδικών επιστημόνων, μελετητών, εκπροσώπων του πρωτογενούς τομέα, της αγοράς, των συνεταιρισμών.
Η απόφαση για τη συγκρότηση διακομματικής επιτροπής για τον πρωτογενή τομέα είχε ληφθεί από τη Βουλή στις αρχές του 2026 μέσα σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα για την αύξηση του κόστους της αγροτικής παραγωγής, στην οποία συνέτεινε η κατακόρυφη αύξηση των τιμών στην ενέργεια, τις προκλήσεις της νέας ΚΑΠ και την κλιματική κρίση. Αποφασίστηκε δε μετά από τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ, την μεγάλη δυσαρέσκεια του αγροτικού κόσμου που εκδηλώθηκε με πολυήμερες κινητοποιήσεις.
Η Νέα Δημοκρατία, δια του προέδρου της Διακομματικής Επιτροπής Γιάννη Οικονόμου, ανέφερε ότι για το πόρισμά της επεξεργάστηκε και ανέλυσε όλους τους κρίσιμους, για τον πρωτογενή τομέα, πυλώνες: τη φυτική παραγωγή, την κτηνοτροφία, την αλιεία, τη μελισσοκομία, την ΚΑΠ, τις ασφαλίσεις και αποζημιώσεις, τους νέους αγρότες και κτηνοτρόφους, τους συνεταιρισμούς, τη γεωργική εκπαίδευση, την αναγκαία ανασυγκρότηση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Για το πόρισμα της Νέας Δημοκρατίας αξιοποιήθηκαν οι απόψεις και παρουσιάσεις των φορέων που είχαν κληθεί. Αξιοποιήθηκε ιδίως η δουλειά του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με την υιοθέτηση πολλών από τις προτάσεις του. Επίσης, ελήφθησαν στοιχεία και μεγέθη με παραδείγματα από καλές πρακτικές άλλων χωρών. Ο πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής είπε ότι το πόρισμα της Νέας Δημοκρατίας αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τις αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που προτείνει.
Τα προβλήματα
Τα βασικά προβλήματα που εντοπίζει το πόρισμα της Νέας Δημοκρατίας αφορούν:
- στον κατακερματισμό γης, τη γήρανση του αγροτικού πληθυσμού
- στην κλιματική αλλαγή και διαχείριση των φυσικών πόρων
- στο χαμηλό επίπεδο εκπαίδευση και το «τεχνολογικό χάσμα»
- στην απώλεια αξίας των προϊόντων μετά τη γεωργική εκμετάλλευση
- στην αύξηση του κόστους παραγωγής
- στην οργάνωση και την εκπροσώπηση των παραγωγών
- στην αδυναμία διασύνδεσης και αξιοποίησης δεδομένων
- στην πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων (πολλές και μάλιστα καθοριστικές αρμοδιότητες είναι εκτός του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων)
Οι προτάσεις
Οι βασικές προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας, όπως αυτές αποτυπώνονται στο πόρισμα της έχουν ως ακολούθως:
- για την «ορατότητα από και προς το κράτος του αγρότη, του κτηνοτρόφου του ψαρά και του μελισσοκόμου», πρέπει να δημιουργηθεί ενιαίο πλαίσιο στοιχείων, το «Εθνικό Αγροδιατροφικό Μητρώο» αλυσίδας εγγράφων, το οποίο θα είναι ανοιχτό σε όλους τους παραγωγούς, θα είναι συνδεδεμένο με όλες τις βάσεις δεδομένων (ΑΑΔΕ, ΕΛΓΟ-Δήμητρα, Κτηματολόγιο, ΕΛΣΤΑΤ).
- για την φυτική παραγωγή που αντιπροσωπεύει το 75,5% της ελληνικής αγροτικής αξίας και για την αντιμετώπιση του μικρού και κατακερματισμένου κλήρου, η ΝΔ προτείνει δημιουργία «Ελληνικής Τράπεζας Γης», που θα λειτουργεί ως ανεξάρτητος φορέας, εποπτευόμενος, από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατά τα διεθνή πρότυπα. Θα συγκεντρώνει γη, θα προχωρεί σε μη αναγκαστικούς αναδασμούς, θα μισθώνει μακροχρόνια αγροτική γη, κατά προτεραιότητα σε νέους αγρότες.
- θέσπιση φορολογικών κινήτρων αλλά και αντικινήτρων για την αξιοποίηση ή όχι αγροτικής γης. Θα είναι υποχρεωτική ειδική μελέτη η οποία θα εξετάζει κάθε στάδιο της διαδικασίας του αναδασμού, με στόχο τη μείωση του απαράδεκτα υψηλού χρόνου ολοκλήρωσής του.
- για τους νέους αγρότες αλλά και για τη δημογραφική ανανέωση του πρωτογενούς τομέα, η Νέα Δημοκρατία προτείνει αύξηση του πριμ πρώτης εγκατάστασης στο ανώτατο όριο που επιτρέπει η ΕΕ σε συνδυασμό με προγράμματα αγοράς γης και ευέλικτα σχέδια βελτίωσης. Υποχρεωτική διετή εκπαίδευση των νέων αγροτών και ταυτόχρονα οριζόντιες πολιτικές ενίσχυσης των αγροτικών περιοχών.
- για την άρδευση και τις εγγειοβελτιωτικές υποδομές, θα πρέπει να δημιουργηθεί «Τράπεζα Νερού», κατά προτεραιότητα στη Θεσσαλία. Θα βασίζεται στην αποθήκευση του πλεονάζοντος νερού κατά τις περιόδους αυξημένων βροχοπτώσεων και την αξιοποίηση του όταν οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες. Θα πρέπει να κατασκευαστούν πολλά μικρά και μεσαία έργα αποθήκευσης, διαχείρισης και διανομής νερού. Αναθεώρηση του τρόπου σχεδιασμού και της υλοποίησης των μεγάλων αρδευτικών έργων. Σταδιακή μετάβαση καλλιεργειών, που απαιτούν πολύ νερό, προς καλλιέργειες που απαιτούν συχνά λιγότερο νερό.
- για την απώλεια αξίας των προϊόντων στη διανομή, η ΝΔ προτείνει ίδρυση «Εθνικού Δικτύου Ανταλλακτηρίων Τιμών Αγροτικών Προϊόντων», το οποίο θα καταγράφει και θα δημοσιοποιεί τις επίσημες τιμές με βάση την πραγματικότητα στα κυριότερα αγροτικά προϊόντα. Προτείνεται επίσης ενίσχυση εξαγωγικών στρατηγικών.
- Για τη διαχείριση της κλιματικής αλλαγής, θα πρέπει να υπάρξει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αναδιάρθρωση καλλιεργειών ή και αλλαγής ποικιλιών. Η κάθε αλλαγή ή αναδιάρθρωση θα πρέπει να συνοδεύεται από οικονομική στήριξη του παραγωγού για μια ορισμένη περίοδο μετάβασης.
- Για το αυξημένο κόστος παραγωγής, θα πρέπει να υπάρξει προτεραιοποίηση για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θεσμοθέτηση μόνιμου μηχανισμού ενίσχυσης για τη στήριξη των παραγωγών στην προμήθεια λιπασμάτων και εφοδίων, σε περιόδους κρίσης και διαταραχής στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Η ενίσχυση από το σημερινό 15% θα μπορεί να φτάνει και το 25% σε έκτακτες περιόδους. Η Νέα Δημοκρατία προτείνει επίσης ΦΠΑ 6% σε όλα τα προϊόντα λίπανσης γεωργικής χρήσης, ανεξαρτήτως βαθμολογικής κατάταξης. Θα πρέπει επίσης να υπάρξει άμεση απεμπλοκή και έγκαιρη καταβολή των εκκρεμών ενισχύσεων σε παραγωγούς και τους συνεταιρισμούς τους.
- για την ελληνική κτηνοτροφία, η Νέα Δημοκρατία προτείνει «Εθνικό Σχέδιο Ενιαίας Σήμανσης Ψηφιακής Ιχνηλασιμότητας και Επιχειρησιακής Διαχείρισης του Ζωϊκού Κεφαλαίου». Η διαχείριση, με άλλα λόγια, πρέπει να είναι ολοκληρωμένη αντί να περιορίζεται σε τεχνική βελτίωση των συστημάτων. Οι άξονες στους οποίους οφείλει να βασίζεται μια τέτοια ολοκληρωμένη διαχείριση είναι: ενιαίο και αδιάβλητο σύστημα σήμανσης και ιχνηλασιμότητας-ενοποίηση βάσεων δεδομένων και διαλειτουργικότητα-μόνιμος μηχανισμός για το συντονισμό και διαχείριση των επιζωοτιών-εθνική ψηφιακή πλατφόρμα ζωικού κεφαλαίου-κτηνοτροφία ακριβείας και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης-ιχνηλασιμότητα από τον στάβλο μέχρι το ράφι-δημιουργία «Εθνικού Συμβουλίου Ζωϊκής Παραγωγής» με πρώτη και βασική προτεραιότητα την ανασύσταση του ζωϊκού κεφαλαίου-αναδιοργάνωση των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών με εξειδικευμένο προσωπικό και μόνιμο μηχανισμό αντιμετώπισης επιζωοτιών, κατά τα πρότυπα της Πολιτικής Προστασίας-δημιουργία «Εθνικού Συστήματος Βιοασφάλειας»- μείωση εξάρτησης από τις εισαγόμενες ζωοτροφές-Ίδρυση «Εθνικής Ακαδημίας Κτηνοτροφίας»-Ίδρυση «Εθνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού Ζωϊκών Πόρων»-Σύνδεση Κτηνοτροφίας με τον τουρισμό και τη γαστρονομία.
- Για την ΚΑΠ, το πόρισμα της Νέας Δημοκρατίας προτείνει μελέτη και αξιολόγηση των συνεπειών ενός μοντέλο που σταδιακά θα έδινε μεγαλύτερο ποσοστό εισοδηματικών ενισχύσεων στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Το μοντέλο αυτό θα προβλέπει εισοδηματικά κριτήρια και κριτήρια μόνιμης διαμονής στην περιφέρεια. Προτείνει καθιέρωση ανωτάτου ορίου ηλικίας, για παράδειγμα τα 75 έτη, για την ενεργοποίηση των ενισχύσεων. Παράλληλα όμως θα προβλεφθεί μεταβατική περίοδος 3 ετών και πολιτική κινήτρων ώστε οι δικαιούχοι να έχουν τη δυνατότητα, είτε να μεταβιβάσουν είτε να εκποιήσουν τα δικαιώματά τους, ακόμα και με μορφή εφάπαξ αποζημίωσης. Για τις νέες αιτήσεις για το εθνικό απόθεμα, να θεσπιστεί ανώτατο όριο ηλικίας, για παράδειγμα τα 60 έτη. Οι ενισχύσεις για επενδύσεις να αφορούν κατά προτεραιότητα την κτηνοτροφία, τα θερμοκήπια και την εξοικονόμηση νερού και ενέργειας αλλά και τη μεταποίηση αγροτικών προϊόντων. Να αλλάξουν οι προτεραιότητες στα σχέδια βελτίωσης και να στηριχθούν περισσότερο η αναδιάρθρωση καλλιεργειών και οι νέες φυτεύσεις, όπως και η αγορά ζώων.
- για τη Γεωργική Εκπαίδευση, η Νέα Δημοκρατία προτείνει Μηχανισμό που θα αξιολογεί την πρόοδο σε ό,τι γίνεται σε σχέση με τη Γεωργική Εκπαίδευση. Βασική εισαγωγική κατάρτιση ως το πρώτο και υποχρεωτικό στάδιο ένταξης κάθε νέου επαγγελματία στον πρωτογενή τομέα. Θεσμοθέτηση Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δια Βίου Μάθησης του Πρωτογενούς Τομέα. Ανάπτυξη Ψηφιακών Δεξιοτήτων και την Κατάρτιση σε νέες Τεχνολογίες. Να υπάρξουν περιφερειακά εξειδικευμένα προγράμματα κατάρτισης, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε αγροτικής περιοχής. Δημιουργία Πρότυπων Αγροκτημάτων και Πρότυπων Κτηνοτροφικών Μονάδων από τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ένα ανά κάθε περιφέρεια. Να καταρτιστεί «Αγροτικό Erasmus» με μητρώο εκπαιδευτών. Η εκπαίδευση να οδηγεί σε πιστοποίηση του γεωργικού, κτηνοτροφικού, αλιευτικού και μελισσοκομικού επαγγέλματος.
- για τους συνεταιρισμούς και με δεδομένο ότι σήμερα ποσοστό λιγότερο του 15% των αγροτών είναι οργανωμένο σε αγροτικά σχήματα, η Νέα Δημοκρατία προτείνει σταθερά κίνητρα υπέρ της συλλογικής οργάνωσης που θα επεκτείνονται και πέραν της φορολογικής πολιτικής (υπαγωγή σε επενδυτικά προγράμματα, αναπτυξιακά εργαλεία, δράσεις καινοτομίας, μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνων, σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης). Προτείνονται επίσης εξειδικευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, μέσω Ταμείου Δανείων και Ταμείου Εγγυήσεων, με επιδότηση επιτοκίου από Τράπεζα Ειδικού Σκοπού. Αξιοποίηση της Συνεταιριστικής Περιουσίας με ταχύτερες διαδικασίες, με τη μετατροπή ανενεργών υποδομών σε παραγωγικό κεφάλαιο.
- πρέπει να αναδιαρθρωθεί εκ βάθρων το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, να αντιμετωπιστεί η απώλεια συνοχής, η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων, η αδυναμία χάραξης ενιαίας πολιτικής. «Η επανίδρυση του υπουργείου πρέπει να βασιστεί στην επανάκτηση του ελέγχου της άσκησης αγροτικής πολιτικής στην περιφέρεια, εκεί που χτυπάει η καρδιά της αγροτικής παραγωγής», αναφέρει το πόρισμα της Νέας Δημοκρατίας και προτείνει να δημιουργηθεί ένα ισχυρό Δίκτυο Κέντρων Αγροτικής Ανάπτυξης, οι υφιστάμενοι μηχανισμοί ελέγχου «να συγκεντρωθούν σε έναν ισχυρό μηχανισμό», ως φορέα που θα υπάγεται στο υπουργείο αλλά θα έχει θεσμική ανεξαρτησία.
- Για την ασφάλεια και τις αποζημιώσεις προτείνεται αναμόρφωση του Κανονισμού του ΕΛΓΑ ώστε να επεκταθούν οι καλύψεις, με βάση την νέα πραγματικότητα που δημιουργεί η Κλιματική Αλλαγή. Η όποια αύξηση ασφαλίστρων, για επιπλέον ασφαλιστικές καλύψεις, να συνδυαστεί με διάφορα εργαλεία, με φοροαπαλλαγές και με στήριξη από εργαλεία της ΚΑΠ. Τα ασφάλιστρα να διαφοροποιούνται ανάλογα με την διαβάθμιση του κινδύνου των καλλιεργειών και των περιοχών. Να προβλεφθεί η εισαγωγή ενός δεύτερου προαιρετικού πυλώνα για συμπληρωματική κάλυψη, είτε από ιδιωτικές εταιρείες είτε από τον ΕΛΓΑ, με υποχρεωτική αντασφάλιση του Οργανισμού για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς του.
Συναντίληψη σε πολλά σημεία
Μέσα στους επτά μήνες λειτουργίας της η Διακομματική Επιτροπή, δεν χαρακτηρίστηκε από τις «εντάσεις» και «οξύτητες» που πολύ συχνά σημειώνονται σε άλλες επιτροπές. «Σε αυτό συνέβαλαν όλα τα κόμματα και ο κάθε συνάδελφος ξεχωριστά. Θέλω πραγματικά να ευχαριστήσω κάθε μια και κάθε έναν από εσάς για τη συμμετοχή και τη συνεργασία σας όλο αυτό το διάστημα», είπε ο πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής Γιάννης Οικονόμου ο οποίος σημείωσε ότι στα πορίσματα των κομμάτων μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για τα αίτια της κρίσης αλλά στις προτάσεις για το τι μέλλει γενέσθαι υπάρχει συναντίληψη σε πολλά σημεία. Ενδεικτικά επισήμανε ότι με την πρόταση του ΠΑΣΟΚ υπάρχουν 76 ίδιες ή παρόμοιες προτάσεις σε μια σειρά ζητήματα. Η ΝΔ προσεγγίζει με την ίδια φιλοσοφία 46 σημεία της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ, σε 47 σημεία την πρόταση της «Νίκης», σε 41 σημεία την πρόταση της Ελληνικής Λύσης.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Πηγή: www.skai.gr