Τα δισεκατομμύρια πίσω από ένα κουμπί

Ένα κουμπί μπορεί να κοστίζει λίγα λεπτά και να ζυγίζει μόλις μερικά γραμμάρια. Μπορεί να περνάει σχεδόν απαρατήρητο πάνω σε ένα πουκάμισο των 30 ευρώ ή σε ένα σακάκι των 3.000 ευρώ. Πίσω, όμως, από αυτό το μικροσκοπικό εξάρτημα βρίσκεται μια παγκόσμια βιομηχανία που αποτιμάται σε περίπου 4,2 δισ. δολάρια ετησίως μόνο για τα κουμπιά ένδυσης. Και η αγορά αυτή προβλέπεται να αυξάνεται με ρυθμό περίπου 4,8% τον χρόνο ως το 2030.

Η ιστορία των κουμπιών αρχίζει προφανώς πολύ πριν από τα Zara, τη Nike ή την Uniqlo. Τα παλαιότερα γνωστά κουμπιά χρονολογούνται περίπου 4.000 χρόνια πίσω και έχουν βρεθεί στον πολιτισμό της κοιλάδας του Ινδού. Εκεί χρησιμοποιούνταν αρχικά περισσότερο ως διακοσμητικά αντικείμενα παρά ως πρακτικά εξαρτήματα ένδυσης, για να στερεώνουν τα ρούχα πάνω στο ανθρώπινο σώμα. Η μετάβαση αυτή, από διακοσμητικό σε λειτουργικό μηχανισμό, έγινε κατά τον 13ο αιώνα μ.Χ. Στην Ευρώπη την περίοδο της Αναγέννησης τα περίτεχνα κουμπιά από πολύτιμα μέταλλα και διακοσμημένα υλικά έγιναν σύμβολα πλούτου και κοινωνικής θέσης στις ευρωπαϊκές αυλές. Τα αρχαιότερα παραδείγματα ήταν φτιαγμένα κυρίως από κοχύλια, οστά και ξύλο, ενώ αργότερα εμφανίστηκαν κουμπιά από ελεφαντόδοντο, κέρατο και κεχριμπάρι. Στην Ευρώπη του Μεσαίωνα και κυρίως από τον 16ο αιώνα, τα κουμπιά έγιναν σύμβολα κοινωνικής θέσης, με τους τεχνίτες να χρησιμοποιούν ασήμι, χρυσό, μπρούντζο και πολύτιμους λίθους. Τον 18ο και τον 19ο αιώνα διαδόθηκαν υλικά όπως το γυαλί, η πορσελάνη και μαργαριτάρια.

Η βιομηχανική επανάσταση

Κι ύστερα ήρθε η μαζική παραγωγή και τα συνθετικά υλικά. Σήμερα, το πλαστικό κυριαρχεί λόγω του χαμηλού κόστους και της ευκολίας μορφοποίησης, ενώ χρησιμοποιούνται επίσης μέταλλα, ξύλο, κοχύλια και ανακυκλωμένα ή βιολογικής προέλευσης υλικά. Στις μέρες μας, βέβαια, το κουμπί δεν είναι πλέον αντικείμενο πολυτέλειας αλλά βιομηχανικό προϊόν μαζικής παραγωγής, με τα πλαστικά κουμπιά να αντιπροσωπεύουν περίπου το 45% της παγκόσμιας αγοράς και τα μεταλλικά περίπου το 30%. Η παραγωγή των κουμπιών έχει μετακινηθεί αποφασιστικά προς την Ασία. Η Κίνα, το Βιετνάμ, το Μπαγκλαντές και η Ινδία αποτελούν τον μεγαλύτερο κόμβο κατασκευής εξαρτημάτων ένδυσης χάρη στην τεράστια συγκέντρωση εργοστασίων ρούχων σ’ αυτές τις χώρες. Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η οικονομική ουσία της ιστορίας: το κουμπί δεν πωλείται άμεσα στον καταναλωτή, αλλά στη βιομηχανία που παράγει εκατοντάδες εκατομμύρια ενδύματα. Οι κατασκευαστές προμηθεύουν μεγάλες ποσότητες σε εργοστάσια και brands και να κερδίζουν από την κλίμακα, την τεχνολογία και τις μακροχρόνιες συμβάσεις.

Διαβάστε περισσότερα στο Newmoney.gr