Και αυτό είναι μόνο η αρχή. Από το 2027 η κυβέρνηση ενεργοποιεί συνολικά επτά νέες μειώσεις φόρων για τις ατομικές επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες, προδιαγράφοντας ότι όσο περισσότερα οικονομικά δεδομένα παρακολουθούνται ηλεκτρονικά τόσο μικρότερη ανάγκη υπάρχει για οριζόντια τεκμήρια.
Κέρδη για 9 στους 10
Στο επίκεντρο της παρέμβασης που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός από τη ΔΕΘ βρίσκεται η κατάργηση δύο προσαυξήσεων που έφερναν τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις: το 10% της συνολικής μισθοδοσίας μιας επιχείρησης και το 5% του κύκλου εργασιών αν υπερβαίνει τον μέσο όρο του αντίστοιχου κλάδου (ΚΑΔ).
Με τις αλλαγές αυτές, από τα 5.500 ευρώ ο φόρος πέφτει στα 1.500 ευρώ για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες το 2027, ενώ myDATA και ψηφιοποίηση ανοίγουν τον δρόμο για νέες ελαφρύνσεις, φέρνοντας πιο κοντά την πλήρη κατάργηση των τεκμηρίων.
«Η συνέπεια πληρώνει. Η συνέπεια αποδίδει», τονίζουν στο υπουργείο Οικονομικών. Τι σημαίνει «συνέπεια» και τι πρέπει να κάνει ο ελεύθερος επαγγελματίας για να γλιτώσει τα τεκμήρια;
«Αν έχεις στείλει myDATA και δεν έχεις υποπέσει σε φορολογική παράβαση μετά από έλεγχο, ουσιαστικά λαμβάνεις τη μείωση», ανέφερε ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, προσθέτοντας ότι πρακτικά «πάνω από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών καλύπτει τα κριτήρια».
Σταδιακή κατάργηση πριν από την πλήρη
«Πρόκειται για προσαρμογή σε μια νέα πραγματικότητα», είπε στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός, εξηγώντας ότι «αν κάποιος κάνει χρήση των εργαλείων με τη διαδικτυακή σύνδεση με τις φορολογικές αρχές και η φορολογική αρχή γνωρίζει πια την πραγματική φορολογική του κατάσταση, δεν υπάρχει κανείς λόγος να τον επιβαρύνουμε με αχρείαστες προσαυξήσεις».
Τι άλλαξε; «Τώρα γνωρίζουμε πολύ καλύτερα ποια είναι η φορολογητέα ύλη της κάθε ατομικής επιχείρησης. Πριν από τρία χρόνια δεν το γνωρίζαμε», εξήγησε ο κ. Μητσοτάκης. Και θύμισε ότι το κενό ΦΠΑ μειώθηκε από το 24% το 2019 στο 9% το 2024, με τάση περαιτέρω μείωσης.
Ωστόσο δεν έχει φτάσει (ακόμα) στο 6%, που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι αυτό θα συμβεί το 2028 ή ενδεχομένως το 2029. Οταν η φοροδιαφυγή πέσει κάτω από τον μέσο όρο της Ευρώπης, δεν θα υπάρχει λόγος επιβολής των τεκμηρίων.
«Τώρα έχουμε αφήσει ένα ελάχιστο τεκμαρτό, που είναι ο κατώτατος. Αυτό φέρνει έσοδα 350-400 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Οταν αυξάνονται όμως τα πραγματικά δηλωθέντα εισοδήματα, τα έσοδα (από το τεκμαρτό εισόδημα) αυτομάτως μειώνονται. Αν στο μέλλον η πλειονότητα των ελευθεροεπαγγελματιών δηλώνει παραπάνω από αυτά και πλέον έχουν γίνει πολύ μικρά τα έσοδα, θα εξετάσουμε την κατάργησή τους», προανήγγειλε ο κ. Πετραλιάς.
Μέχρι τότε, όμως, το βασικό τεκμήριο θα παραμένει, με μειώσεις και διορθώσεις. Πιθανόν, το επόμενο βήμα θα είναι ο ορισμός του τεκμηρίου λίγο κάτω από τον κατώτατο ή η εφαρμογή του με περιθώρια ανοχής υστέρησης δηλωθέντων εισοδημάτων ανά διετία ή τριετία, αντί για κάθε φορολογικό έτος. «Να συμβεί μια φορά, εντάξει», είπε ο πρωθυπουργός από τη Θεσσαλονίκη, αλλά «αν μονίμως δηλώνεις 300 ευρώ τον μήνα εισόδημα ως ελεύθερος επαγγελματίας […] δεν θεωρώ λογικό ένας ελεύθερος επαγγελματίας συστηματικά να δηλώνει εισόδημα πολύ χαμηλότερο από τον κατώτατο μισθό».
Από τα 5.500 στα 1.500 ευρώ
Οπως ανακοίνωσε ο κ. Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, από την παρέμβαση αναμένεται να ωφεληθούν περισσότεροι από 155.000 επαγγελματίες. Ενδεικτικά, για επιχείρηση εστίασης 15 ετών με πέντε εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ, η μείωση της επιβάρυνσης υπολογίζεται σε περισσότερα από 2.500 ευρώ τον χρόνο.
Από τη μεριά του, ο κ. Πετραλιάς ανέφερε ότι, όταν ένας επαγγελματίας δηλώνει πραγματικό εισόδημα χαμηλότερο από τον κατώτατο μισθό, ο φόρος με βάση μόνο το βασικό τεκμήριο ανέρχεται σε 1.440 ευρώ τον χρόνο. Με τις προσαυξήσεις από τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών, η επιβάρυνση θα μπορούσε να φτάσει στα 2.200 ευρώ ή ακόμη και υψηλότερα.
«Τώρα που είμαστε σε θέση να κάνουμε τις απαραίτητες προσαρμογές, τις κάνουμε και ένας μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων δικαιολογημένα θα ανακουφιστεί, επειδή έχουμε μια πολύ καλύτερη εικόνα της φορολογητέας ύλης που παράγουν», διευκρίνισε ο πρωθυπουργός. «Αρα δεν χρειάζεται πια να πάμε σε αυθαίρετες προσαυξήσεις».
Στα παραδείγματα που παρουσίασε το υπουργείο Οικονομικών, 18.000 ελεύθεροι επαγγελματίες εμφανίζουν όφελος 1.000 ευρώ, 11.000 επαγγελματίες όφελος 1.500 ευρώ, 6.500 επαγγελματίες όφελος 2.000 ευρώ, 4.600 επαγγελματίες όφελος 2.500 ευρώ και 5.000 επαγγελματίες όφελος 4.000 ευρώ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο φόρος μειώνεται από 5.500 σε περίπου 1.500 ευρώ.
Ποιοι γλιτώνουν φόρο
Το συνολικό ύψος των φόρων εισοδήματος μειώνεται για τους αυτοαπασχολούμενους κατά 570 εκατ. ευρώ για το 2027. Από 2 δισ. τον χρόνο μειώνονται σε 1,4-1,5 δισ. τον χρόνο, με επτά τρόπους:
1/ Κατάργηση προσαυξήσεων τεκμηρίων για συνεπείς επαγγελματίες.
2/ Μείωση τεκμηρίων 50% σε μικρούς οικισμούς έως 2.200 κατοίκων στην περιφέρεια.
3/ Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος σε ατομικές εταιρείες (νομικά πρόσωπα, ΙΚΕ, ΕΠΕ κ.λπ.).
4/ Μηδενισμός φόρου τριτέκνων έως 20.000 ευρώ: Από τους 86.927 τρίτεκνους οι 34.000 είναι αυτοαπασχολούμενοι επαγγελματίες. Η ωφέλεια φτάνει έως και 1.800 ευρώ ετησίως.
5/ Μείωση τεκμηρίων για εκμεταλλευτές ταξί: Το τεκμήριο μειώνεται ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας επί του οχήματος. Σε ποσοστό συνιδιοκτησίας 20%, το τεκμήριο περιορίζεται στο 20%. Εξαιρούνται πλήρως από τεκμήρια τα ανήλικα τέκνα, σε περίπτωση όπου η άδεια περιέρχεται σε αυτά μετά από θάνατο του γονιού.
6/ Μείωση φόρου για επαγγελματίες με τη νέα κλίμακα: Η φορολογική μεταρρύθμιση προβλέπει μείωση φόρου από την 1η Ιανουαρίου του 2026. Πολύτεκνοι και νέοι επαγγελματίες έχουν μηδενικό συντελεστή. Τυπικά το μέτρο ήδη ισχύει, προς το παρόν όμως επωφελούνται μόνο μισθωτοί και συνταξιούχοι. Το όφελος για τους ελεύθερους επαγγελματίες (402 εκατ. ευρώ) θα αποτυπωθεί στις δηλώσεις Ε1 τον Μάρτιο του 2027.
7/ Ταχύτερες και μεγαλύτερες αποσβέσεις εξοπλισμού ετησίως: Το κόστος μηχανημάτων και εξοπλισμού θα αποσβένεται σε 6 αντί 10 έτη. Στο πρώτο και δεύτερο έτος ο συντελεστής απόσβεσης είναι 10%, στο τρίτο και τέταρτο 15%, στο πέμπτο και έκτο 25%.
Κωστής Χ. Πλάντζος
Πηγή: www.protothema.gr