Ιδιαίτερο βάρος στην ομιλία δόθηκε στα στοιχεία για τις επενδύσεις στην Έρευνα και την Ανάπτυξη και στην απασχόληση επιστημονικού προσωπικού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υφυπουργός, οι συνολικές δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης στην Ελλάδα έχουν φτάσει τα 3,66 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 67,7% σε σύγκριση με το 2018. Ανέφερε επίσης ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τις κρατικές δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης ως ποσοστό του ΑΕΠ. Κατά τον κ. Καλαφάτη, έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 20.000 νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, με το σύνολο να φτάνει πλέον περίπου τις 70.000, ενώ το 86% των νέων διδακτόρων παραμένει στην Ελλάδα για να εργαστεί και να συνεχίσει την επιστημονική δραστηριότητά του.
Στις ερευνητικές υποδομές, περισσότερα από 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κατευθύνονται, σύμφωνα με τον υφυπουργό, στον κτιριακό και τεχνολογικό εκσυγχρονισμό των δημόσιων Ερευνητικών Κέντρων. Κεντρικό ζήτημα, όπως υπογράμμισε, είναι η σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή και την οικονομία. «Βάζουμε οριστικό τέλος στην έρευνα των συρταριών», είπε, περιγράφοντας ως στόχο ένα μοντέλο που θα συνδέει την έρευνα με την εμπορική αξιοποίηση και, τελικά, με ένα ευρύτερο κοινωνικό όφελος.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο κ. Καλαφάτης στις βιοεπιστήμες και στην ελληνική φαρμακοβιομηχανία, την οποία παρουσίασε ως έναν από τους βασικούς παραγωγικούς πυλώνες πάνω στους οποίους μπορεί να στηριχθεί η ανάπτυξη της έρευνας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η εγχώρια φαρμακοβιομηχανία διαθέτει 45 παραγωγικές μονάδες και αντιστοιχεί στο 10% της ευρωπαϊκής παραγωγικής ικανότητας. Όπως ανέφερε, από τις ελληνικές μονάδες καλύπτεται το 50% των ογκολογικών θεραπειών, το 25% της πενικιλίνης και το 30% των καρδιομεταβολικών φαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο υφυπουργός υποστήριξε ακόμη ότι μέσω του μηχανισμού συμψηφισμού του R&D clawback και των φορολογικών υπερεκπτώσεων, που φτάνουν έως το 315%, έχουν κινητοποιηθεί περισσότερα από 1,5 δισ. ευρώ ιδιωτικών επενδύσεων στη φαρμακευτική έρευνα και παραγωγή.
Στο οικοσύστημα της νεοφυούς επιχειρηματικότητας, αναφέρθηκε στις περισσότερες από 1.000 startups που είναι εγγεγραμμένες στο Elevate Greece και απασχολούν, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, πάνω από 8.500 εργαζομένους. Στις επόμενες προτεραιότητες ενέταξε την περαιτέρω χρηματοδοτική και θεσμική ενίσχυση των μηχανισμών Proof-of-Concept, των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας στα πανεπιστήμια, αλλά και την επιτάχυνση των κλινικών δοκιμών στο νοσοκομειακό δίκτυο.
Ο κ. Καλαφάτης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη σύνδεση της ελληνικής ερευνητικής κοινότητας με τους Έλληνες επιστήμονες του εξωτερικού. Απευθυνόμενος στους εκπροσώπους του δικτύου HIAS και της ελληνικής διασποράς, περιέγραψε ως επόμενο στόχο το «Brain Circulation»: μια σταθερή αμφίδρομη κίνηση επιστημόνων, γνώσης, επενδυτικών κεφαλαίων και διεθνών δικτύων, αντί μιας πολιτικής που περιορίζεται αποκλειστικά στην επιστροφή επιστημόνων στην Ελλάδα. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στην κύρωση, στις 26 Ιουνίου 2025, της Τροποποιημένης Συμφωνίας ELIXIR για τα βιολογικά δεδομένα, καθώς και στην προετοιμασία ενόψει της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. το 2027.
Η ομιλία απέκτησε και γεωπολιτική διάσταση, με τον υφυπουργό να συνδέει την τεχνολογική και επιστημονική επάρκεια με τη στρατηγική αυτονομία. «Η Έρευνα και η Καινοτομία δεν αποτελούν απλώς δείκτες οικονομικής ευημερίας. Αποτελούν θεμέλιο της εθνικής και ευρωπαϊκής μας ισχύος», τόνισε. Κατά τον κ. Καλαφάτη, σε ένα διεθνές περιβάλλον έντονου τεχνολογικού ανταγωνισμού, η δυνατότητα μιας χώρας να παράγει επιστημονική γνώση και να διαθέτει δική της τεχνολογική ικανότητα αποκτά πλέον ευρύτερη στρατηγική σημασία. Στο πλαίσιο αυτό υποστήριξε ότι η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της όχι μόνο στο ευρωπαϊκό ερευνητικό οικοσύστημα αλλά και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. «Η Ελλάδα του 2026 δεν είναι παθητικός θεατής, αλλά συνδιαμορφωτής του μέλλοντος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης», ανέφερε.
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφορούσε τη Θεσσαλονίκη και την προσπάθεια ενίσχυσης της θέσης της ως περιφερειακού κόμβου καινοτομίας και βιοεπιστημών. Ο υφυπουργός αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο ευρωπαϊκό έργο CANDLE του ΕΚΕΤΑ/ΙΝΕΒ για τον καρκίνο, στο οποίο συμμετέχουν 20 ευρωπαϊκές χώρες, στο AI Nucleus και στη σύνδεσή του με το ευρωπαϊκό AI Factory «Pharos», καθώς και στον εθνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλος». Στην ίδια κατεύθυνση ενέταξε τις τεχνολογικές επενδύσεις στη Δυτική Μακεδονία και την εξέλιξη του ThessINTEC, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη του οικοσυστήματος καινοτομίας δεν πρέπει να περιορίζεται στην Αθήνα αλλά να αποκτήσει ευρύτερη γεωγραφική βάση.
Πηγή: www.protothema.gr