Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι το 2025 η οικονομία της Ευρωζώνης κινήθηκε ελαφρώς πάνω από τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξής της, ενώ ο πληθωρισμός παρέμεινε κοντά στον στόχο για το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Το παραγωγικό κενό είχε ουσιαστικά κλείσει, ενώ το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών περιορίστηκε. Παράλληλα, η εξωτερική θέση της Ευρωζώνης κρίνεται ότι βρίσκεται σε γενικές γραμμές σε ευθυγράμμιση με τα μεσοπρόθεσμα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη.
Ο πόλεμος αλλάζει τις προβλέψεις
Η εικόνα αυτή επιδεινώθηκε μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Αν και στις 15 Ιουνίου ανακοινώθηκε συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, το ΔΝΤ σημειώνει ότι εξακολουθεί να επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με το πότε θα αποκατασταθούν πλήρως οι ενεργειακές προμήθειες.
Ως αποτέλεσμα, παραμένει άγνωστο για πόσο διάστημα οι τιμές της ενέργειας θα διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με την προπολεμική περίοδο, αλλά και πόσο έντονα θα μεταφερθούν οι επιπτώσεις τους στην πραγματική οικονομία. Η κατάσταση αυτή δυσκολεύει σημαντικά τις αποφάσεις των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι οι νέες προκλήσεις έρχονται να προστεθούν στα διαρθρωτικά προβλήματα της Ευρώπης, όπως η χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας και η γήρανση του πληθυσμού, που περιορίζουν το δυνητικό αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας.
Παράλληλα, η γεωοικονομική κατακερματισμένη πραγματικότητα και οι ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις αυξάνουν την ανάγκη για επενδύσεις σε ψηφιακές τεχνολογίες και καθαρή ενέργεια, ενώ η προσπάθεια μείωσης της εξάρτησης από το εξωτερικό μέσω διαφοροποίησης του εμπορίου ή ανάπτυξης εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων συνεπάγεται δημοσιονομικό κόστος και ενδεχόμενη απώλεια αποδοτικότητας.
Χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερος πληθωρισμός
Στο βασικό σενάριο της έκθεσης World Economic Outlook του Ιουλίου, το ΔΝΤ υποθέτει ότι το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο θα ενισχυθεί μετρίως μέσω της επιδείνωσης της εμπιστοσύνης και της αυστηροποίησης των χρηματοπιστωτικών συνθηκών.
Σε σύγκριση με τις προπολεμικές προβλέψεις, η ανάπτυξη της Ευρωζώνης αναμένεται να είναι χαμηλότερη κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες το 2027, με τον ρυθμό ανάπτυξης να διαμορφώνεται στο 0,9% και 1,2%, αντίστοιχα.
Η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να επιβραδυνθεί εξαιτίας της αύξησης του ενεργειακού κόστους και της μείωσης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, αν και οι σχετικά υγιείς ισολογισμοί τους λειτουργούν ως αντιστάθμισμα. Αντίστοιχα, η ιδιωτική επένδυση αναμένεται να επηρεαστεί αρνητικά από το υψηλότερο κόστος παραγωγής και τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα.
Αντίθετα, οι δαπάνες για άμυνα και υποδομές –κυρίως στη Γερμανία– εκτιμάται ότι θα παραμείνουν ουσιαστικά ανεπηρέαστες, ενώ η συμβολή του εξωτερικού τομέα στην ανάπτυξη αναμένεται να παραμείνει σχεδόν αμετάβλητη.
Παράλληλα, ο γενικός πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 2,9% το 2026 και στο 2,3% το 2027, ενώ ο δομικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,3% και τα δύο έτη.
Το Ταμείο επισημαίνει ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας αυξάνει τόσο τον γενικό πληθωρισμό όσο και τις βραχυπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες, οι οποίες έχουν ήδη ενισχυθεί κατά 40 μονάδες βάσης από τις αρχές Ιουνίου.
Ωστόσο, σε αντίθεση με όσα συνέβησαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η αντίδραση των αγορών είναι πιο ήπια, καθώς το σημερινό σοκ επηρεάζει κυρίως το πετρέλαιο και λιγότερο το φυσικό αέριο, ενώ η μεγαλύτερη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και οι βελτιωμένες ενεργειακές υποδομές περιορίζουν τη μεταφορά του κόστους στην οικονομία.
Το Ταμείο υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι τόσο η οικονομική δραστηριότητα όσο και ο πληθωρισμός ενδέχεται να εξελιχθούν διαφορετικά, ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια των επιπτώσεων του ενεργειακού σοκ.
Άνοδος του δημόσιου χρέους έως το 2031 – Καλά τα νέα για τον Νότο
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, το ΔΝΤ προβλέπει περιορισμένη δημοσιονομική προσαρμογή, καθώς οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες περιορίζουν τα περιθώρια δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Οι αμυντικές δαπάνες στην Ευρωζώνη εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από 2% του ΑΕΠ το 2025 σε 2,4% του ΑΕΠ το 2031, με διαφορετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τα δημόσια οικονομικά ανά χώρα.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης προβλέπεται να συνεχίσει την ανοδική του πορεία, από 87% του ΑΕΠ το 2025 σε περίπου 90% του ΑΕΠ το 2031, με αυξήσεις να αναμένονται κυρίως σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία.
Αντίθετα, το ΔΝΤ εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται σε ορισμένες χώρες της περιφέρειας, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία.
Διαβάστε αναλυτικά και δείτε τα γραφήματα στο newmoney.gr
Πηγή: www.protothema.gr