Η δημοσιονομική διόρθωση αφορά που επιβάλλεται αφορά στο σύνολο του υποέργου «ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΔΕΥΑ ΚΙΛΚΙΣ», που είναι ενταγμένο στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής.
Με απόφαση που κοινοποιήθηκε στη ΔΕΥΑ Κιλκίς και φέρει την υπογραφή του Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Προγραμμάτων ΕΣΠΑ Βασίλειου Σιαδήμα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιβάλλει «δημοσιονομική διόρθωση και ανάκτηση παρανόμως καταβληθέντος ποσού 2.035.418,70€ που αφορά στο 100% των δαπανών του υποέργου 3 που κρίθηκαν οριστικά ως μη επιλέξιμες για το εθνικό πρόγραμμα στον δικαιούχο “Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Κιλκίς” με ΑΦΜ 090133167».
Η απόφαση αναφέρει ότι στο πλαίσιο εκτέλεσης της σύμβασης «επήλθε ουσιώδης τροποποίηση» κατά παράβαση της κείμενης νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις, κρίνοντας ως μη επιλέξιμο το 100% των δαπανών του υποέργου «Προμήθεια Ψηφιακών Υδρομέτρων».
Δείτε εδώ την απόφαση
Τι άλλαξε στα υδρόμετρα
Η απόφαση στηρίζεται σε έλεγχο τον οποίο διενήργησε η Εθνική Αρχή Διαφάνειας από το 2023 και εξηγεί λεπτομερώς τις παρατυπίες που στάθηκαν αφορμή για την πλήρη απόρριψη της δαπάνης.
Σύμφωνα με τον έλεγχο της Αρχής Διαφάνειας, αντί για υδρόμετρα με ενσωματωμένο ηλεκτρονικό καταγραφικό και ασύρματη επικοινωνία -όπως προέβλεπε η αρχική σύμβαση- παραδόθηκαν συσκευές με εξωτερική, αφαιρούμενη διάταξη και μηχανικό καταγραφικό. Με βάση τα ευρήματα, διαπιστώνεται πως αυτή η αλλαγή δεν ήταν απλή λεπτομέρεια, αλλά αλλοίωσε ουσιαστικά το αντικείμενο του διαγωνισμού.
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η απόφαση, «έλαβε χώρα αντικατάσταση των συμβατικώς προβλεπόμενων ψηφιακών υδρομετρητών με υδρόμετρα διαφορετικής τεχνικής αρχιτεκτονικής, ήτοι με εξωτερική αφαιρούμενη διάταξη επικοινωνίας και μηχανικό καταγραφικό αντί ενσωματωμένης διάταξης ασύρματης επικοινωνίας και ηλεκτρονικού καταγραφικού, η οποία δεν συνιστά απλή τεχνική προσαρμογή ή λειτουργικά επουσιώδη απόκλιση, αλλά μεταβάλλει ουσιώδες τεχνικό χαρακτηριστικό του αντικειμένου της σύμβασης, το οποίο είχε τεθεί ως δεσμευτική τεχνική απαίτηση των συμβατικών τευχών».
Γιατί παραβιάζει τον ανταγωνισμό
Η απόφαση δεν σταματά στο τεχνικό σκέλος, αλλά εξηγεί γιατί η αλλαγή θεωρείται νομικά κρίσιμη: «δεδομένου ότι το τροποποιημένο τεχνικό χαρακτηριστικό αποτελούσε στοιχείο των αρχικών τεχνικών προδιαγραφών, η μεταγενέστερη αποδοχή διαφορετικού τύπου προϊόντος αλλοιώνει το κανονιστικό πλαίσιο επί του οποίου οι οικονομικοί φορείς αποφάσισαν τη συμμετοχή τους στον διαγωνισμό και διαμόρφωσαν τις προσφορές τους. Ως εκ τούτου, η μεταβολή αυτή είναι αντικειμενικά πρόσφορη να επηρεάσει τον ανταγωνισμό, ανεξαρτήτως του αν είναι δυνατόν να αποδειχθεί εκ των υστέρων ποιοι συγκεκριμένοι οικονομικοί φορείς θα συμμετείχαν ή ποια διαφορετική προσφορά θα είχε επιλεγεί».
Επιπλέον, η απόφαση επισημαίνει σημαντική διαδικαστική παράλειψη: «διαπιστώθηκε μη τήρηση της διαδικασίας» κατά παράβαση πολλαπλών διατάξεων (των άρθρων 221 και 132 του ν. 4412/2016) σύμφωνα με τις οποίες η αρμόδια Επιτροπή Παρακολούθησης και οι ελεγκτικές αρχές έπρεπε να γνωρίζουν και να γνωμοδοτήσουν προς το Δ.Σ. της Δ.Ε.Υ.Α.Κ. πριν αποφασίσει για την τροποποίηση της σύμβασης. Συνεπώς, αλλαγή τεχνικών προδιαγραφών μπορούσε να γίνει, αλλά δεν τηρήθηκε η διαδικασία.
Δεν «σώζει» η καλή λειτουργία των υδρομέτρων
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της απόφασης είναι πως απορρίπτει εκ προοιμίου το επιχείρημα ότι τα υδρόμετρα που τελικά τοποθετήθηκαν λειτουργούν κανονικά: «Η τυχόν λειτουργικότητα, τεχνική επάρκεια ή οικονομική ωφέλεια του παραληφθέντος εξοπλισμού δεν αίρει την παρατυπία ούτε καθιστά τη σχετική δαπάνη επιλέξιμη. Η επιλεξιμότητα των συγχρηματοδοτούμενων δαπανών προϋποθέτει όχι μόνο την πραγματική παράδοση και λειτουργία του φυσικού αντικειμένου, αλλά και τη συμμόρφωση της διαδικασίας ανάθεσης και εκτέλεσης προς τους εφαρμοστέους κανόνες δημοσίων συμβάσεων, ιδίως δε προς τις αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του ελεύθερου ανταγωνισμού».
Γιατί η διόρθωση είναι στο 100% και όχι μερική
Η απόφαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αιτιολογεί και γιατί επιλέχθηκε η πλήρης απόρριψη της δαπάνης αντί για αναλογική μείωση.
Όπως αναφέρει: «κατά τον καθορισμό του ύψους της δημοσιονομικής διόρθωσης συνεκτιμήθηκαν η φύση της παράβασης, η έκτασή της, η επίδρασή της στις συνθήκες του ανταγωνισμού, το γεγονός ότι αφορά το κύριο και όχι παρεπόμενο αντικείμενο της σύμβασης, καθώς και η αδυναμία απομόνωσης συγκεκριμένου τμήματος της δαπάνης που να μην επηρεάζεται από την παρατυπία. Υπό τα δεδομένα αυτά, η δημοσιονομική διόρθωση επιβάλλεται επί του συνόλου της δαπάνης του υποέργου, διότι η διαπιστωθείσα παρατυπία δεν αφορά μεμονωμένο τμήμα της εκτέλεσης της σύμβασης αλλά το ίδιο το κύριο συμβατικό αντικείμενο της προμήθειας».
Και καταλήγει: «το σύνολο της σχετικής δαπάνης του υποέργου κρίνεται μη επιλέξιμο και επιβάλλεται δημοσιονομική διόρθωση ίση με το σύνολο της χρηματοδότησης που καταβλήθηκε για το συγκεκριμένο υποέργο, που αποτελεί μέτρο διόρθωσης, αναγκαίο, πρόσφορο και σύμμετρο προς τη βαρύτητα της διαπιστωθείσας παράβασης».
Πώς θα επιστραφούν τα χρήματα
Σύμφωνα με την απόφαση, «το παρανόμως καταβληθέν ποσό, το οποίο αποτελεί το αντικείμενο της δημοσιονομικής διόρθωσης, ύψους 2.035.418,70 €, ανακτάται για τον Κρατικό Προϋπολογισμό, από τον υπόχρεο φορέα, με επιστροφή των μη επιλέξιμων ποσών στη Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (ΔΟΥ) και στα έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού».
Όπως αναφέρεται, η ΔΕΥΑ Κιλκίς οφείλει να καταβάλει το ποσό «εντός δέκα πέντε (15) ημερολογιακών ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας», ενώ σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης επιστροφής, «το χρέος θα βεβαιωθεί στην αρμόδια για τη φορολογία εισοδήματος ΔΟΥ του υπόχρεου (…) και θα επιδιωχθεί η είσπραξή του ποσού με βάση τις διατάξεις του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ)», επιβαρυνόμενο μάλιστα με τόκους υπερημερίας.
Η απόφαση, τέλος, αφήνει ανοιχτό το δικαίωμα ένστασης, καθώς «προσβάλλεται με τα ένδικα μέσα που προβλέπονται από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις εντός εξήντα (60) ημερών από της κοινοποιήσεώς της».
Κωστής Πλάντζος
Πηγή: www.protothema.gr